دانستنی ها برای معلم
كتاب علوم تجربی پایه اول دبستان
دانستنی ها برای معلم
كتاب علوم تجربی پایه اول دبستان
فصل اول: ما و اطراف ما
درس در یك نگاه:
در فرایند آموزش این درس به اهمیت استفاده از حواس در شناسایی محیط اطراف پی می برند و با انجام فعالیت هایی با نقش حواس مختلف آشنا می شوند و مهارت مشاهده در آن ها تقویت می شود.
هدف های این درس:
دانستنی ها و مهارت ها:
- از حواس خود در شناسای محیط اطراف استفاده كند.
- اجسام را از نظر شكل ظاهری ، صدا، بو، مزه، رنگ، اندازه و ویژگی های ظاهری مقایسه و طبقه بندی كند.
نگرش ها:
- در فعالیت ها و پرسش و پاسخ نوبت را رعایت كند.
- به حفظ سلامت اندام های حس اهمیت دهد.
هر جانور برای آن كه زنده بماند و از عهده ی كارهایش بربیاید، باید بداند هر لحظه در جهان اطراف چه می گذرد. او بدون این اطلاعات نمی تواند غذا یا جفت پیدا كند، در زیستگاه مناسب بماند یا از جانوران شكارگر بگریزد. این اطلاعات حیاتی را حواس پنجگانه فراهم می كنند.
بینایی به ما می گوید كه هر چیز كجاست و چه شكلی دارد. شنوایی ما را از موقعیت آن آگاه می كند و به برقرار كردن ارتباط با آن كمك می كند. به كمك بویایی و چشایی،جانور می تواند مواد شیمیایی موجود در محیط را ، مانند مواد شیمیای موجود در غذا یا موادی كه رقیب یا جفت او آزاد می كند، تشخیص دهد. بویایی و چشایی در تشخیص غذای سالم از غذای سمی به جانور كمك می كند. لمس كردن جانور را از این كه اشیاء چگونه اند و چه موقع نزدیك او هستند آگاه ، می كند.
اندام های حسی و مغز
اندام های حسی اطلاعات را از طریق اعصاب به مغز می فرستند. مغز پیام های گوناگون را تركیب می كند تا «تصویری» از جهان بیرون بسازد.
حواس ویژه
جانوران برای آن كه درست عمل كنند ، به اطلاعاتی در باره ی بدن خود نیز نیاز دارند. آن ها برای آن كه بتوانند حركت كنند، باید بدانند كه بخش های بدن نسبت به هم كجا قرار گرفته اند . آن ها برای آن كه بتوانند ثابت بایستند نیاز به حس تعادل دارند و نیاز دارند از آسیب دیدگی یا بیماری بخشی از بدن خود باخبر شوند.
این اطلاعات را اندام های حسی داخلی ویژه ای تامین می كنند. مثلاً در انسان یاخته های حسی موجود در ماهیچه ها و مفصل ها به تنظیم حركت بدن كمك می كنند. در بدن ،اندام تعادلی هست كه با گوش درونی مرتبط است و تقریباً در سرتاسر بدن یاخته های حسی برای احساس درد وجود دارد.
اَبَر حس ها
در برخی از جانوران ممكن است اندام های حسی معمولی برای سازگار شدن با شیوه های خاصی از زندگی ، فوق العاده حساس شوند. در جانوران دیگر، حواس تازه ای پدید آمده است. خفاش ها می توانند به كمك رادار بسیار پربسامد خود ، در آسمان تاریك مسیر خود را پیدا كنند. كوسه ماهی ها با حس كردن علامت (سیگنال) های الكتریكی بدن طعمه ، می توانند در تاریكی شكار پیدا كنند. شاخك های شب پره ی امپراتور نر چنان به بویی كه حشره ی ماده هنگام جفت گیری تولید می كند حساس اند كه این حشره می تواند یك مولكول مربوط به حشره ی ماده را از فاصله 11 كیلومتری تشخیص دهد.
